İçereği Atla
Türkiye'de Ulaşım, Ticaret ve Turizm - Test 5

Ulaşım, Ticaret ve Turizm

Test 5 - Karma Çeldiriciler ve İleri Düzey Analiz

Soru 1

Türkiye, son yıllarda Yüksek Hızlı Tren (YHT) projelerine büyük yatırımlar yaparak yolcu taşımacılığında demiryolunun payını artırmayı hedeflemiştir. Haritada numaralandırılarak gösterilen illerimizden hangisinin mevcut durumda aktif bir YHT hattı bağlantısı bulunmamaktadır?

  1. I
  2. II
  3. III
  4. IV
  5. V
Açıklama: Doğru cevap E'dir. Türkiye'nin mevcut YHT (Yüksek Hızlı Tren) ağında Ankara merkez olmak üzere Eskişehir (I), Konya (II), Sivas (III) ve Karaman (IV) illerine aktif seferler düzenlenmektedir. Ancak Antalya (V) ilimize bırakın hızlı treni, konvansiyonel (klasik) demiryolu hattı dahi ulaşmamaktadır. Ulaşım sadece karayolu ve havayolu ile sağlanır.

Soru 2

Yukarıdaki grafikte Türkiye'nin belirli yıllardaki "İhracatın İthalatı Karşılama Oranı (%)" verilmiştir. Yalnızca grafikteki veriler analiz edildiğinde dış ticaret açığının oransal olarak en az ve en çok olduğu yıllar sırasıyla aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir?

  1. 2018 ve 2021 yıllarıdır
  2. 2022 ve 2019 yıllarıdır
  3. 2019 ve 2022 yıllarıdır
  4. 2020 ve 2021 yıllarıdır
  5. 2021 ve 2018 yıllarıdır
Açıklama: Doğru cevap C'dir. İhracatın ithalatı karşılama oranı ne kadar yüksekse, dış ticaret açığı oransal olarak o kadar azdır. Grafikte oranın en yüksek olduğu yıl 2019 (%86), yani açığın en az olduğu yıldır. Oranın en düşük olduğu yıl ise 2022'dir (%70), yani açığın oransal olarak en çok olduğu yıldır.

Soru 3

Boru Hattı ProjesiTaşınan KaynakBaşlangıç Ülkesi
I. Mavi AkımDoğalgazRusya
II. B.T.C. HattıHam PetrolAzerbaycan
III. TANAP HattıDoğalgazAzerbaycan
IV. TürkAkım HattıDoğalgazİran

Uluslararası enerji taşımacılığı projelerine ilişkin yukarıdaki tabloda yer alan eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?

  1. Yalnız I projesinde hata vardır.
  2. Yalnız II projesinde hata vardır.
  3. Yalnız III projesinde hata vardır.
  4. Yalnız IV projesinde hata vardır.
  5. Tüm projeler doğru verilmiştir.
Açıklama: Doğru cevap D'dir. TürkAkım projesi, Karadeniz'in altından geçerek Trakya (Kıyıköy) üzerinden Avrupa'ya uzanan ve "Rusya" menşeli doğalgazı taşıyan bir projedir. Tabloda başlangıç ülkesi olarak İran verilmesi yanlıştır. Diğer eşleştirmeler doğrudur.

Soru 4

Türkiye ihracatında uzun yıllardır ilk sırada yer alan "otomotiv ve yan sanayi" ürünlerinin dış pazarlara sevkiyatında, üretim merkezlerine yakınlığı ve sahip olduğu geniş Ro-Ro imkânları sebebiyle haritadaki limanlardan hangisi diğerlerine göre çok daha kritik bir paya sahiptir?

  1. I
  2. II
  3. III
  4. IV
  5. V
Açıklama: Doğru cevap C'dir. Haritada III numara ile gösterilen İzmit/Kocaeli (Derince vb.) limanları, Türkiye'nin otomotiv sanayisinin kalbi konumundaki Marmara Bölgesi'nin (Bursa, Sakarya, Kocaeli) dünyaya açılan kapısıdır. Üretilen araçların ihracatı çok büyük oranda bu limanlar üzerinden gerçekleştirilir.

Soru 5

Türkiye'de son yıllarda hızla yaygınlaşan "Lojistik Köy (Merkez)" projelerinin kurulmasında ve geliştirilmesinde temel alınan ulusal ulaşım politikası aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Kırsal kesimden şehre olan yoğun iç göç hareketlerini tamamen durdurabilmek.
  2. Sınır boylarındaki komşu ülkelerle sadece yerel bazlı ticari işlemler yürütmek.
  3. Yalnızca karayolu nakliyesine odaklanarak ağır vasıta filo kapasitesini artırmak.
  4. Taşıma türleri arasında kusursuz uyum sağlayıp maliyetleri en aza indirebilmek.
  5. Turizm alanlarındaki konaklama kapasitesini lojistik depolara dönüştürebilmek.
Açıklama: Doğru cevap D'dir. Lojistik köylerin temel felsefesi "kombine (entegre) taşımacılık"tır. Karayolu, demiryolu ve denizyolu gibi farklı ulaşım modlarını tek bir merkezde buluşturarak yüklerin hızlıca aktarılmasını, gümrüklenmesini sağlamak ve böylece genel nakliye maliyetlerini en aza indirmek hedeflenir.

Soru 6

Yukarıdaki grafikte Türkiye'ye gelen yabancı turistlerin harcama kalemlerine göre oransal dağılımı verilmiştir. Bu grafik dikkate alındığında Türkiye'nin turizm ekonomisiyle ilgili aşağıdaki sonuçlardan hangisine ulaşılamaz?

  1. Temel ihtiyaçlar turizm gelirlerinin yarısından fazlasını oluşturmaktadır.
  2. Kültür ve sağlık turizmine katılan turistlerin ülkede kalış süreleri eşittir.
  3. Yeme-içme sektörü, turizm pastasından en büyük payı alan iş koludur.
  4. Hediyelik eşya satışlarının geliri sağlık turizmi harcamalarından fazladır.
  5. Konaklama giderleri, toplam harcamaların dörtte birine denk gelmektedir.
Açıklama: Doğru cevap B'dir. Grafik yalnızca yapılan harcamaların "ekonomik oransal dağılımını" (paranın nereye harcandığını) göstermektedir. Turistlerin ülkede kaç gün kaldıkları (kalış süreleri) veya hangi turizm türünü ne kadar süre tercih ettikleri bu grafikten kesinlikle çıkarılamaz.

Soru 7

İnanç turizmi açısından Türkiye, üç büyük semavi dinin de önemli ibadet ve hac merkezlerine ev sahipliği yapmaktadır. Haritada numaralanmış merkezlerden hangisinde Hristiyanlığın bilinen ilk mağara kilisesi olarak kabul edilen ve inanç turizminde küresel öneme sahip St. Pierre Kilisesi bulunmaktadır?

  1. I
  2. II
  3. III
  4. IV
  5. V
Açıklama: Doğru cevap D'dir. Hristiyanlığın en eski kiliselerinden biri olan ve ilk kez "Hristiyan" kelimesinin kullanıldığı yer olarak bilinen St. Pierre Mağara Kilisesi, Hatay (Antakya) ilimizde yer alır ve haritada IV numara ile gösterilmiştir. I (Efes/Meryem Ana), II (Sümela), III (Akdamar), V (Deyrulzafaran) diğer inanç merkezleridir.

Soru 8

Sınır KapısıSınır KomşusuDemiryolu Bağlantısı
KapıkuleBulgaristanVar
NusaybinSuriyeVar
SarpGürcistanYok
HaburIrakVar

Türkiye'nin komşu ülkelerle olan sınır ticaretini ve geçiş yollarını gösteren yukarıdaki tabloda, hangi sınır kapısının demiryolu bağlantısı durumunda bilgi yanlışı yapılmıştır?

  1. Kapıkule Sınır Kapısı
  2. Nusaybin Sınır Kapısı
  3. Sarp Sınır Kapısı
  4. Habur Sınır Kapısı
  5. Tabloda herhangi bir yanlışlık yoktur
Açıklama: Doğru cevap D'dir. Irak ile Türkiye arasındaki ticarette en kilit rolü oynayan Şırnak-Silopi'deki Habur Sınır Kapısı'nda aktif bir demiryolu bağlantısı bulunmamaktadır; ulaşım ve ticaret tamamen karayolu (TIR filoları) üzerinden sağlanır. Tablodaki "Var" ifadesi yanlıştır.

Soru 9

Türkiye'nin Asya ile Avrupa arasında kıtalararası bir köprü olması, "Transit Ticaret" gelirlerinin yüksek olmasını sağlamıştır. Aşağıdakilerden hangisinin Türkiye'nin transit ticaretine sağladığı katkı diğerlerine göre en azdır?

  1. Kıtalararası enerji nakil hatlarının ülkeye inşa edilmesi.
  2. Karayolu sınır kapılarının modernizasyonunun yapılması.
  3. Ro-Ro taşımacılığı kapasitesinin limanlarda büyütülmesi.
  4. Komşu ülkelerden ithal edilen ürünlerden vergi alınmaması.
  5. Bölünmüş yolların transit geçiş sürelerini hayli kısaltması.
Açıklama: Doğru cevap D'dir. Transit ticaret, bir ülkenin ürünlerini başka bir ülkeye satarken aradaki 3. ülkenin yollarını "sadece geçiş" için kullanmasıdır. Türkiye'nin kendi iç pazarı için komşu ülkelerden vergisiz mal alması (ithalat) transit ticaret değil, serbest ticaret veya gümrük anlaşmasıyla ilgilidir ve transit geçiş geliriyle doğrudan bağlantılı değildir.

Soru 10

"Turistik Doğu Ekspresi", İç Anadolu'dan başlayıp Doğu Anadolu'nun zorlu coğrafyasında büyüleyici manzaralar eşliğinde ilerleyen ve son yıllarda kış turizminde oldukça popülerleşen bir tren rotasıdır. Haritada numaralandırılmış illerimizden hangisi Doğu Ekspresi'nin geçtiği güzergâh üzerinde yer almaz?

  1. I
  2. II
  3. III
  4. IV
  5. V
Açıklama: Doğru cevap E'dir. Doğu Ekspresi; Ankara'dan yola çıkıp Kırıkkale, Kayseri (I), Sivas (II), Erzincan (III) ve Erzurum (IV) üzerinden geçerek Kars'ta son bulur. V numara ile gösterilen Artvin ili bu güzergâhın dışındadır ve engebeli arazi yapısı nedeniyle zaten demiryolu bağlantısına sahip değildir.

Soru 11

Grafikte Türkiye'nin dış ticaretinde en çok ihracat yaptığı ülke gruplarının oransal payları gösterilmiştir. Yalnızca bu grafikteki veriler dikkate alındığında, Türkiye'nin ihracat yapısı hakkında aşağıdaki sonuçlardan hangisi çıkarılabilir?

  1. Afrika pazarlarına satılan ürünlerin tamamı ağır sanayi üretimidir.
  2. İhracatın yarısından fazlası Avrupa kıtasındaki ülkelere yapılmaktadır.
  3. Ortadoğu ülkelerine olan ihracat hacmi her geçen yıl sürekli azalmıştır.
  4. Kuzey Amerika ülkeleriyle olan dış ticaret her zaman fazla vermiştir.
  5. Gelişmekte olan ülkelere yapılan ihracatın geliri Avrupa'dan fazladır.
Açıklama: Doğru cevap B'dir. Grafiğe göre ihracatta "Avrupa Birliği (AB) Ülkeleri" %41 ve "Diğer Avrupa Ülkeleri" %16 paya sahiptir. Bu iki grubun toplamı %57 yapar. Dolayısıyla Türkiye ihracatının yarısından fazlasını (%50'den fazlasını) Avrupa kıtasına gerçekleştirmektedir. Satılan ürün türleri veya ticaret fazlası bilgileri grafikte yer almaz.

Soru 12

Türkiye Turizm Stratejisi kapsamında oluşturulan tematik koridorlar, ülkenin kültürel ve tarihi zenginliklerini markalaştırmayı amaçlar. İnanç turizmi potansiyelini öne çıkarmak amacıyla belirlenen "İnanç Turizmi Koridoru" içerisinde aşağıdaki illerimizden hangisi yer almaz?

  1. Hatay ilinin zengin kültürel alanları.
  2. Gaziantep ilinin tarihi yapılar bölgesi.
  3. Şanlıurfa ilindeki peygamberler makamı.
  4. Mardin ilindeki kadim manastır alanları.
  5. Antalya ilindeki antik kent yerleşimleri.
Açıklama: Doğru cevap E'dir. Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın belirlediği "İnanç Turizmi Koridoru", Tarsus'tan (Mersin) başlayıp Hatay, Gaziantep, Şanlıurfa ve Mardin yöresini kapsayan geniş bir hattan oluşur. Antalya bu koridorda yer almaz; Antalya daha çok kıyı turizmi ve tarihi kalıntıları (antik kentler) ile ön plana çıkan bir ilimizdir.